Kosmetyki: jak unikać substancji zaburzających gospodarkę hormonalną, aby chronić swoje zdrowie?

Są niewidoczne, a jednak tak obecne w naszych codziennych produktach! Od kilku lat władze sanitarne biją na alarm w sprawie endokrynnych substancji zaburzających. Czy powinniśmy się martwić? Niekoniecznie, ponieważ dziś istnieją proste sposoby, by je rozpoznać, oraz naturalne kosmetyki, które mogą je zastąpić.

 

Czym jest zaburzacz hormonalny?

Endokrynna substancja zaburzająca (ESZ) to związek chemiczny, który nawet w bardzo niskich dawkach może zakłócać nasz system hormonalny. Te mikroskopijne cząsteczki potrafią naśladować, blokować lub zmieniać działanie naszych naturalnych hormonów, zaburzając równowagę organizmu.

Ich skutki dla zdrowia są liczne: zaburzenia płodności, zaburzenia tarczycy (wole, niedoczynność, nadczynność), przedwczesne dojrzewanie, zwiększone ryzyko nowotworów zależnych od hormonów: na przykład rak piersi u kobiet oraz rak prostaty u mężczyzn, którzy również są wrażliwi na endokrynne substancje zaburzające. Dzieci mogą natomiast wykazywać zaburzenia rozwojowe w przypadku ekspozycji in utero i/lub powtarzanej w okresie niemowlęcym, który jest dla nich szczególnie wrażliwy.

Chociaż cała populacja jest narażona na negatywne skutki działania substancji zaburzających gospodarkę hormonalną, kobiety w ciąży, dzieci oraz nastolatki są szczególnie wrażliwe na zaburzenia hormonalne, które one powodują.

Dlatego przyszłym mamom zdecydowanie zaleca się ograniczenie ekspozycji na endokrynne substancje zaburzające podczas ciąży tak bardzo, jak to możliwe.

 

 

Dlaczego endokrynne substancje zaburzające są obecne w kosmetykach?

Endokrynne substancje zaburzające obecne są w produktach kosmetycznych (pielęgnacja twarzy, pielęgnacja ciała, pielęgnacja włosów oraz produkty do higieny jamy ustnej) z powodów technicznych: nadają im przyjemną teksturę i zapach, wydłużają ich trwałość oraz chronią składniki aktywne. Są także wybierane ze względu na niski koszt i udowodnioną skuteczność w formulacji przemysłowej.

Na przykład:

• Parabeny są stosowane jako konserwanty.
• Chemiczne filtry UV chronią różne formuły przed promieniowaniem słonecznym.
• Niektóre cząsteczki zwane „ftalanami” służą do utrwalania zapachów.

Pomimo ostrzeżeń naukowych, regulacje są niewystarczające. Unia Europejska zakazała niektórych substancji uznanych za endokrynne disruptory, ale wiele innych pozostaje dozwolonych z powodu braku konsensusu naukowego lub zatwierdzonej alternatywy.

Poznaj także nasz artykuł o endokrynnych disruptorach w tradycyjnych perfumach, który ukazuje szokujące praktyki utrzymujące się mimo zaawansowanej wiedzy na ten temat.

 

 

Składniki, których należy bezwzględnie unikać

Aby ich unikać, trzeba je znać.

Oto lista substancji uważanych za endokrynne disruptory, które najczęściej występują w kosmetykach:

• Parabeny: metyloparaben, etyloparaben, propyloparaben, butyloparaben.
• Ftalany: często ukryte pod ogólnym określeniem „perfumy” (fragrance).
• Triklosan: środek antybakteryjny nadal stosowany w niektórych pasta do zębów lub dezodorantach.
• Benzo-1-fenon i benzo-3-fenon: filtry UV obecne w kremach przeciwsłonecznych i produktach do ochrony przeciwsłonecznej.
• Cyklopentasiloksan (D5) i inne cykliczne silikony.
• Oktokrylen: filtr przeciwsłoneczny podejrzewany o uwalnianie toksycznych związków z upływem czasu.
• Fenoksyetanol: kontrowersyjny konserwant, dozwolony, ale pod nadzorem.
• Alkiloftenole: stosowane jako emulgatory lub środki powierzchniowo czynne, są szczególnie trwałe w środowisku.
• BHA i BHT: syntetyczne przeciwutleniacze często dodawane, aby zapobiec jełczeniu olejów.

Jak już zrozumieliście, PE nie zawsze są jasno nazwane. Na przykład określenie „perfumy” może ukrywać problematyczne substancje, zarówno endokrynne disruptory, jak i alergeny, które należy rozróżniać, ponieważ działają na różne mechanizmy biologiczne. Najlepiej więc odczytywać etykiety lub korzystać z wiarygodnych narzędzi analitycznych i odkładać produkty, które nie pokazują jasno swojego składu i ukrywają się za niejasnymi oznaczeniami.

 

Przeczytaj także: Przepisy dotyczące zaburzeń hormonalnych: Zrozumieć i przestrzegać.

 

 

Jak wybrać kosmetyki bez substancji zaburzających gospodarkę hormonalną?

Na szczęście istnieje kilka prostych rozwiązań, aby przyjąć zdrową rutynę pielęgnacyjną:

 

1. Naucz się czytać listę INCI na etykietach

Lista INCI jest obowiązkowa na kosmetykach. To lista składników na etykietach produktów lub, jeśli jest zbyt mała (np. na lakierze do paznokci), dostępna na stronie internetowej marki. Oto kilka wskazówek przy odczytywaniu listy INCI produktów:

• Wybieraj krótkie listy składników.
• Szukaj obecności olejów roślinnych lub naturalnych maseł i unikaj produktów zbyt skomplikowanymi nazwami.
• Unikaj niejasnych określeń, takich jak „zapach” czy „aromat” bez dodatkowych informacji.

Z odrobiną praktyki szybko nauczysz się rozpoznawać podejrzane formuły i podejmować bardziej świadome decyzje, nawet w supermarketach. Najlepiej skupić się na przejrzystości składu, nie dając się zwieść mylącym obietnicom marketingowym.

Aby dowiedzieć się więcej i nauczyć się odczytywać listę INCI, zapoznaj się z naszym artykułem na ten temat.

 

2. Korzystać ze specjalnych aplikacji

Podobnie jak w przypadku żywności, istnieją darmowe aplikacje, które pozwalają zeskanować produkty i w ten sposób wykryć obecność zaburzeń hormonalnych:

• Yuka
• INCI Beauty

Oczywiście, te narzędzia nie są nieomylne, ale pomogą Ci dobrze zacząć sortowanie kosmetyków i/lub makijażu.

 

3. Polegać na zaufanych etykietach

Chociaż nie istnieje etykieta dedykowana zaburzeniom hormonalnym, niektóre są szczególnie rygorystyczne wobec tych substancji. Te etykiety gwarantują brak PE w certyfikowanych produktach, na przykład:

• Cosmos Organic
• Nature & Progrès
• Etykieta ekologiczna UE

Uwaga na fałszywych przyjaciół: oznaczenia „bio” lub „naturalny” nie wystarczą. Tylko certyfikowana etykieta daje prawdziwą gwarancję.

 

 

Zdrowe i skuteczne alternatywy

Kiedy specjaliści zalecają unikanie substancji zaburzających gospodarkę hormonalną, nie oznacza to, że trzeba całkowicie zrezygnować z przyjemności ani skuteczności dobrej rutyny pielęgnacyjnej. Wręcz przeciwnie: stosowanie zdrowszych kosmetyków często pozwala na nowo odkryć przyjemne tekstury, naturalne zapachy i lepszą tolerancję skóry.

To także okazja, by na nowo połączyć się z prostymi, zmysłowymi i szanującymi ciało gestami. Oczyszczona, ale dobrze przemyślana rutyna często wystarcza, by odzyskać bardziej zrównoważoną, mniej reaktywną i widocznie zdrowszą skórę.

Wiele naturalnych i skutecznych składników może je z powodzeniem zastąpić:

• Olej jojoba, który wyrównuje produkcję sebum.
• Masło shea, które odżywia skórę głęboko, nie zatykając porów.
• Aloes, znany ze swoich silnie nawilżających i łagodzących właściwości dla wszystkich typów skóry.
• Oleje eteryczne i sera, stosowane ostrożnie, ale bardzo skuteczne w małych ilościach.

 

Nasza rada dotycząca rutyny:

Rano: delikatny, bezsiarczanowy żel do mycia + organiczny krem nawilżający.

Wieczorem: demakijaż olejem roślinnym + naturalna pielęgnacja twarzy.

Raz w tygodniu: domowa maseczka na bazie zielonej lub białej glinki.

Czytaj także: Etyczne i zrównoważone aspekty produkcji aromaparfumów.

 

Chroń się bez stresu

Jak już zrozumiałeś, substancje zaburzające gospodarkę hormonalną są obecne w kosmetykach, których używamy na co dzień, ale można ich całkowicie unikać, nie popadając w przesadę ani paranoję.

Przede wszystkim chodzi o podejmowanie świadomych wyborów, dopasowanych do Twoich potrzeb, potrzeb Twojej skóry i Twoich przekonań. I choć priorytetem jest ograniczenie ekspozycji, niektóre nawyki mogą także wspierać naturalne usuwanie substancji zaburzających gospodarkę hormonalną przez organizm.

 

 

Co warto zapamiętać

1. Naucz się rozpoznawać podejrzane składniki.
2. Zaufaj certyfikatom i transparentnym markom.
3. Stopniowo wprowadzaj zdrowsze alternatywy.
4. Zmiana nawyków nie następuje z dnia na dzień. Ważne jest, aby iść do przodu we własnym tempie, świadomie.

Czytaj także: Wpływ substancji zaburzających na środowisko: Szczegółowa perspektywa