Endocriene verstorende stoffen en vruchtbaarheid: wat is het verband?
Laboratoire AiméeOnvruchtbaarheid is een groot gezondheidsprobleem geworden in Frankrijk en wereldwijd. Tegenwoordig heeft één op de zes mensen wereldwijd problemen met onvruchtbaarheid. In deze context, waarin geen enkele bevolkingsgroep gespaard blijft, blijven onderzoekers de mogelijke oorzaken bestuderen. Het blijkt dat stoffen die met ons hormonale systeem kunnen interageren, zoals verontreinigende stoffen, steeds meer aanwezig zijn in de omgeving, voeding en dagelijkse producten.
Een van de factoren van deze toenemende onvruchtbaarheid zijn de hormoonverstoorders. Deze stoffen, waaraan we dagelijks worden blootgesteld, zijn enorm schadelijk voor de gezondheid. In dit artikel onderzoeken we hun effecten op het endocriene systeem en hun rol bij onvruchtbaarheid.
Hoe hormoonverstoorders de vruchtbaarheid beïnvloeden
Het is allang geen geheim meer: hormoonverstoorders zijn schadelijk voor onze gezondheid en ons milieu. Ze vormen een des te zorgwekkender probleem omdat het tegenwoordig vrijwel onmogelijk is om ze te vermijden, gezien ze onze omgeving volledig hebben doordrongen. Voeding, cosmetica, lucht, kleding, meubels, wand- en vloerbedekking… Deze chemische en giftige stoffen zijn overal aanwezig.
Ze kunnen ons endocriene (hormonale) systeem ontregelen door zich voor te doen als hormonen, receptoren te blokkeren of de hormoonproductie te manipuleren. Ze beïnvloeden groei, metabolisme, stemming en natuurlijk de voortplanting. Hormoonverstoorders hebben een ernstige impact op onze vruchtbaarheid, zowel bij vrouwen als bij mannen.
Bij de vrouw
Vruchtbaarheidsproblemen bij vrouwen komen steeds vaker voor. Waar vroeger de oorzaken vooral werden gezocht in omgevingsfactoren zoals roken, hebben talrijke wetenschappelijke studies de laatste jaren de impact van hormoonverstoorders benadrukt.
Deze stoffen, zoals parabenen of aluminiumsalzen, kunnen bepaalde mechanismen blokkeren en de afscheiding van oestrogenen en progesteron veranderen, wat leidt tot:
- Onregelmatige cycli, waardoor het moeilijker wordt om de ovulatie te voorspellen.
- Een verstoring van de ovulatie zelf, of zelfs het uitblijven ervan.
- Een afname van de ovariumreserve, dat wil zeggen het aantal en de kwaliteit van de eicellen die beschikbaar zijn in het leven van een vrouw.
- Een verhoogd risico op een miskraam, gerelateerd aan een verzwakte hormonale omgeving.
Bovendien draagt een aanzienlijke blootstelling aan hormoonverstoorders bij aan het ontstaan en de verergering van bepaalde hormonale aandoeningen die direct de vruchtbaarheid beïnvloeden, zoals endometriose of PCOS (Polycysteus Ovarium Syndroom).
Bij de man
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, hebben vruchtbaarheidsproblemen niet alleen vrouwen; veel mannen lijden ook aan onvruchtbaarheid. Verschillende studies hebben een verband gevonden tussen blootstelling aan bepaalde hormoonverstoorders en:
- Een afname van de spermakoncentratie. Volgens een studie van het Fertiliteitscentrum Tenon van de Parijse ziekenhuizen “is de concentratie sperma in het zaad in minder dan veertig jaar met meer dan 50% gedaald.”
- Een vermindering van de beweeglijkheid van spermacellen, wat essentieel is voor bevruchting.
- Een afname van de testosteronproductie, essentieel voor spermatogenese.
Sommige hormoonverstoorders, zoals ftalaten, worden met name in verband gebracht met de algemene achteruitgang van de spermakwaliteit die in veel landen wordt waargenomen.
Deze verstoring van voortplantingshormonen past in een bredere context, waarbij de effecten van hormoonverstoorders op de gezondheid van mannen zowel de vruchtbaarheid als het metabolisme en de ontwikkeling van bepaalde hormoonafhankelijke aandoeningen betreffen.
Het is ook belangrijk te benadrukken dat hormoonverstoorders, naast het ontregelen van de vruchtbaarheid bij mannen en vrouwen, door de WHO worden erkend vanwege hun effecten op:
- De ontwikkeling van hormoonafhankelijke kankers, zoals borstkanker, teelbal kanker en prostaatkanker.
- Ontwikkelingsstoornissen bij kinderen: al op jonge leeftijd, bij baby’s en kinderen, worden gevolgen waargenomen zoals ontwikkelingsachterstanden of vruchtbaarheidsproblemen na blootstelling tijdens de prenatale periode, dat wil zeggen tijdens de zwangerschap. Dit wordt een transgenerationele impact genoemd.
Hoe hun impact op de vruchtbaarheid te beperken?
Over het algemeen geldt: om de negatieve effecten van hormoonverstoorders op het lichaam en het voortplantingssysteem zoveel mogelijk te vermijden, moet je de blootstelling verminderen en de juiste gewoonten aannemen om hun impact op de gezondheid te beperken. Dit is belangrijk, ook al zijn ze overal in ons leven aanwezig. Hiervoor is een alomvattende aanpak essentieel.
Je voeding aanpassen
Voeding is een van de belangrijkste bronnen van blootstelling aan hormoonverstoorders: tussen pesticidenresten, migratie vanuit verpakkingen en ultrabewerkte producten, komen ze vaker op ons bord terecht dan we denken.
Verschillende studies hebben aangetoond dat het tijdelijk vervangen van bewerkte en verpakte voedingsmiddelen de urinewaarden van bepaalde ftalaten, sterk vervuilende moleculen, met wel 60% kan verlagen. Kies bij het boodschappen doen daarom voor onbewerkte, verse producten die niet in plastic zijn verpakt, en was je groenten goed om de gezondheidsrisico’s te beperken.
Om de vruchtbaarheid te verbeteren, zowel bij mannen als vrouwen, kun je bepaalde voedingsgewoonten aannemen, zoals:
- Een vezelrijke voeding, met kruisbloemigen en antioxidanten: dit ondersteunt de natuurlijke leverontgifting en verbetert zo de eliminatie van hormoonverstoorders uit het lichaam.
- Een antioxidantenrijke voeding (rode vruchten, noten, groene groenten…), die de spermatogenese ondersteunt.
De juiste producten kiezen
Cosmetica, huishoudproducten… Hormoonverstoorders zitten overal, bijvoorbeeld in veel deodorants met aluminiumsalzen, in zonnebrandcrèmes met chemische UV-filters, of in parfums.
Neem daarom de tijd om voor je een product kiest het etiket en de INCI-lijst te lezen om stoffen als parabenen, benzofenon en ftalaten te vermijden. Het gebruik van biologische, gecertificeerde of gelabelde opties kan een goed alternatief zijn voor conventionele producten om schadelijke stoffen zoveel mogelijk te vermijden.
Vervang je traditionele parfum, dat zeer schadelijk is, door een plantaardig en biologisch alternatief. Je vindt een passend product, zowel voor mannen als vrouwen, in onze winkel met natuurlijke en respectvolle parfums.
Je huis gezond houden
Ook al klinkt het misschien verrassend, het huis is vaak vervuild met veel hormoonverstoorders. De binnenlucht is zelfs vaker vervuild dan de buitenlucht, door stof dat vol zit met schadelijke deeltjes, industriële geurkaarsen en gebruikte chemische producten.
Om de blootstelling te beperken:
- Ventileer dagelijks elke kamer in huis;
- Maak regelmatig de vloeren schoon;
- Vermijd kaarsen, wierook en industriële geuren van onbekende oorsprong.
Onze oplossing voor een huis zonder hormoonverstoorders: de 100% natuurlijke interieurgeuren van Aimée Mars. Sprays, diffusers, kaarsen… Er is een breed assortiment producten met zachte en rustgevende geuren om je interieur een nieuwe impuls te geven zonder je gezondheid in gevaar te brengen.
De link tussen hormoonverstoorders en vruchtbaarheid staat buiten kijf: deze stoffen verstoren hormonen en kunnen de voortplanting bij vrouwen en mannen verstoren. Het goede nieuws is dat er veel eenvoudige maatregelen zijn die je kunt nemen om je dagelijkse blootstelling te verminderen.
Informeer jezelf, kies gezondere producten, ventileer, vermijd plastic voor voedsel… Dit zijn allemaal toegankelijke stappen die bijdragen aan het beschermen van je hormonale gezondheid, je vruchtbaarheid en die van je dierbaren.