Bekend sinds de Oudheid, is amethist een onmisbaar mineraal vanwege zijn schoonheid en kalmerende eigenschappen. Steen van geest en wijsheid, wordt het vaak geassocieerd met het goddelijke en de koninklijke macht.

Het woord amethist komt van het Griekse « methystos », wat dronkenschap betekent, en het voorvoegsel « a » dat het idee van ontzegging uitdrukt.
Amethist betekent dus « zonder dronkenschap ». De Romeinen hadden de gewoonte wijn te drinken uit amethistbekers om zich te beschermen tegen dronkenschap.

De Hebreeën noemden amethist « ahlamah », wat droom betekent. Zij dachten namelijk dat het zachte dromen en voorspellende visioenen kon veroorzaken.