De natuurlijke parfum

Natuurlijkheid is een complexe zoektocht. Aimée de Mars besluit de geheimen van natuurlijke parfums met u te delen: Zijn ze per se biologisch? Houden ze goed? Beperken ze allergieën? Zijn ze schoon? ... Ontdek alles wat u moet weten over deze parfums.

De kunst van de parfumerie

Parfumerie is mysterieus. Omdat deze kunst gevoelig is en omdat de regels nog erg vaag zijn om het werk van de neuzen te beschermen, kent deze sector enkele geheimen, vooral wat betreft de formules van parfums.

Hoewel de wet zeer streng is wat betreft INCI-lijsten van cosmetica en make-up, bestaat er een juridisch gat waardoor een parfumeur zijn formule niet hoeft te onthullen omdat deze onder het ‘handelsgeheim’ valt. Daarom is de herkomst van grondstoffen vaak onbekend.

De parfumerie zoals we die nu kennen, dateert uit de 19e eeuw met de opkomst van de petrochemie. Ze biedt dus zogenaamde synthetische noten aan, essentieel voor gevarieerde en ongevaarlijke geurcomposities, maar de natuurlijke alternatieven voor de consument waren tot voor kort zeldzaam. “Je krijgt nooit de volledige ingrediëntenlijst van een parfum, alleen de allergenen (vaak natuurlijk), de alcohol en het bekende verzamelwoord ‘parfum fragrance’ dat alle andere niet-vermelde ingrediënten op het etiket kan bevatten. Met natuurlijke parfums streeft men naar meer transparantie.”

Wat is een natuurlijke parfum?

Concreet is een 100% natuurlijk parfum een parfum zonder enige synthetische noot en dus zonder enige petrochemische component. “Om een parfum natuurlijk te noemen, moet het minimaal 95% natuurlijke ingrediënten bevatten volgens de ISO-norm die zeer strikt is. Dit beperkt de mogelijkheden, want waar een neus in de klassieke parfumerie ongeveer 4.000 noten tot zijn beschikking heeft, heeft iemand die zich richt op natuurlijke formules er slechts ongeveer 400.” Dit betekent ook dat je bepaalde geurfamilies moet missen, zoals muskus, die tegenwoordig alleen synthetisch zijn.

Er is echter een nuance bij synthetische geurnoten: “Je moet weten dat sommige noten synthetisch worden genoemd terwijl ze afkomstig zijn uit de plantenwereld. Bijvoorbeeld, om ambergris te vervangen, een muskus die zeer gewaardeerd wordt in de parfumerie en oorspronkelijk afkomstig is van de potvis, kan men ambroxan gebruiken, een muskus die gesynthetiseerd is uit salie. Het gaat dus om een natuurlijke noot omdat deze van een plant komt, maar ze is gesynthetiseerd.”

Daarnaast zijn andere ingrediënten zoals siliconen, kleurstoffen en ftalaten ook verboden in natuurlijke parfums.

Natuurlijke parfums

Is een natuurlijk parfum per se biologisch?

Om als natuurlijk te worden beschouwd, moet aan bepaalde criteria worden voldaan, en hetzelfde geldt voor biologisch. Niet alles wat natuurlijk is, is per se biologisch. Het biologische keurmerk is streng gereguleerd met verschillende labels zoals Ecocert of Cosmos Bio, die minimaal 95% natuurlijke ingrediënten en minimaal 20% biologische ingrediënten vereisen. Maar ook hier zijn er nuances, vooral vanwege de hoge kosten van het verkrijgen van de labels: "Bij Bastille gebruiken we biologische tarwealcohol naast onze formules die voor 85% biologisch zijn, maar we hebben geen label omdat het duur is, het proces erg lang duurt en je voor elk parfum opnieuw moet betalen. Voor een jong merk is dat erg ingewikkeld."

Blijft natuurlijk parfum goed hangen?

De opkomst van natuurlijke parfumhuizen toont duidelijk de behoefte aan meer helderheid en transparantie. Dit bewijst ook dat er grote vooruitgang is geboekt in geursporen en dat het niet meer alleen gaat om essentiële oliën met waarneembare en voelbare geuren. "Natuurlijk parfum maakt gebruik van ingrediënten van zeer hoge kwaliteit, maar je moet bereid zijn een budget vrij te maken en kiezen voor geuren die anders zijn en afwijken van de gewone parfumerie." De markt ziet dus subtiele en verfijnde geuren verschijnen.

Technisch gezien, en omdat er geen synthetische noten zoals muskus meer zijn die het geurspoor langer laten blijven, blijft een 100% natuurlijk parfum minder lang hangen. "De houdbaarheid van natuurlijke parfums is een grote uitdaging, maar omdat wij 95% natuurlijke ingrediënten gebruiken, kunnen de resterende 5% kleine hoeveelheden muskus toevoegen aan onze parfums om een interessant en betoverend geurspoor te garanderen."

Beperkt natuurlijke parfum allergische reacties?

In werkelijkheid zijn er maar weinig mensen die allergisch zijn voor de allergeenstoffen in de formules zoals linalool afkomstig van de essentiële olie van lavendel of geraniol dat afkomstig is van de essentiële olie van roos. Het echte probleem is wat we daarnaast in onze cosmetica stoppen, de additieven, die op lange termijn gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken zoals hormoonverstoorders, ftalaten, parabenen, kleurstoffen of BHT. “Typisch, butylhydroxytolueen (of BHT) kan voorkomen in het beruchte INCI-woordenlijstje terwijl het iets is dat je moet vermijden”. Zo is kiezen voor een natuurlijk parfum dus meer een kwestie van overtuiging en je manier van consumeren.

De productie van een natuurlijk parfum versus conventioneel parfum

In de wereld van parfum is het bekendste product het fijne of alcoholische parfumerieparfum. Dit wordt verkregen door verdunning van een parfumconcentraat of "jus", een mengsel van synthetische geurstoffen en natuurlijke extracten, in ethylalcohol.

Het fijne parfumerieparfum is een verdunning van een geurconcentraat in ethanol.

Afhankelijk van de concentratie van de geparfumeerde basis kunnen verschillende producten worden verkregen: parfum (15 tot 30%), eau de parfum (8 tot 15%), eau de toilette (5 tot 8%), eau de cologne (3 tot 5%) en sportwater (1 tot 3%).

Twee grote families grondstoffen worden door de parfumeur gebruikt: natuurlijke producten en synthetische verbindingen.

Natuurlijke verbindingen

Verschillende extracten, van plantaardige oorsprong (afkomstig van bloemen, bladeren, wortels, zaden, schors, harsen…) en dierlijke oorsprong kunnen in de formule van een parfum voorkomen. Er kunnen twee grote families extracten worden onderscheiden. Extracten verkregen door hydrodistillatie, stoomdestillatie of expressie, genoemd essentiële oliën of essences. En producten verkregen door extractie met een organisch oplosmiddel, genoemd concrete, absolute, resinoïde of oleoresine, tinctuur.

Er bestaan ook natuurlijke isolaten, zoals bijvoorbeeld:

NAT benzaldehyde: molecuul dat van nature voorkomt in amandel.

NAT vanilline: gesynthetiseerd uit natuurlijk eugenol uit kruidnagel

Synthetische verbindingen

We kunnen twee soorten synthetische verbindingen onderscheiden: synthetische moleculen afkomstig uit de natuur: natuuridentieke moleculen, en synthetische moleculen uitgevonden door de mens.

Voorbeelden van natuuridentieke moleculen (molecuul die in de natuur voorkomt en niet door chemie is uitgevonden):

Synthetisch vanilline

Synthetisch benzaldehyde

Synthetisch linalool

Voorbeelden van synthetische moleculen (molecuul uitgevonden en gesynthetiseerd):

Ethyl vanilline: sterke vanillenoot

Methyl ionon: violette snoepjesnoot

De ingrediënten van de parfumeauwdruppels Aimée de Mars

De eau de parfums van Aimée de Mars bestaan voor 98% tot 100% uit natuurlijke oorsprong

Met : 

ALCOHOL : VAN BIOLOGISCH TARWE, natuurlijk gedenatureerd door essentiële oliën

WATER : CELTISCH BRONWATER VAN AIMÉE

GEURCONCENTRAAT: Het geurconcentraat in het geval van een natuurlijk parfum bestaat uit natuurlijke grondstoffen zoals essentiële oliën, natuurlijke isolaten, absolues, harsen en natuuridentieke moleculen.

Synthetische parfums bevatten 50-90% moleculen van synthetische oorsprong.

CHEMISCHE FILTERS: afwezig in natuurlijke formuleringen

KLEURSTOFFEN: afwezig in natuurlijke formuleringen

STABILISATOR (BHT, BHA) : afwezig in natuurlijke formules

De olfactorische piramide van parfums

Topnoot : Deze noot komt overeen met de eerste minuten van het verspreiden van het parfum (0 tot 30 min). We vinden aromatische grondstoffen en citrus terug

De Hartnoot: Deze noot omvat noten: Fruitig, Groen, Bloemig, Kruidig. (30 min tot 1 uur)

De Basisnoot: Deze noot bestaat uit grondstoffen met zware moleculen zoals Houtachtige, Amberachtige, Muskusachtige, Dierlijke geuren. (Meer dan 1 uur)

De productiestappen van een parfum

1. CREATIE – BRIEF – FORMULATIERICHTLIJN en SELECTIE VAN GRONDSTOFFEN

Allereerst moet de trend van het eindparfum worden bepaald, of het een eerder bloemig of houtachtig parfum is, ...
Vervolgens selecteert de parfumeur zijn grondstoffen. Daarna formuleert hij per akkoord. De creatiefase duurt meer of minder lang, afhankelijk van de complexiteit van het parfum. Van enkele pogingen tot meer dan honderd om een formule te valideren.
Het parfum wordt in alcohol beoordeeld vóór goedkeuring.

2. WEEGING VAN HET PARFUMCONCENTRAAT

De formule is goedgekeurd, de productiestap begint. Het concentraat wordt gewogen en rijpt gedurende 1 week.

3. RIJPING VAN HET CONCENTRAAT – 1 Week

4. IN ALCOHOL ZETTEN*

Deze stap betreft het mengen van de ingrediënten: Parfumconcentraat, Alcohol en in ons geval bronwater. Gedurende 2 weken zal het parfum macereren om alle componenten te harmoniseren.

*De alcohol moet worden denatureerd zodat het product voldoet aan de douaneregels. 

In het geval van conventionele parfumerie kunnen sommige ftalaten worden gebruikt om de alcohol te denatureren, zoals di-ethylftalaat DEP, of glycols. Di-ethylftalaat is een hormoonverstoorder.
In het geval van onze parfums zijn het de essentiële oliën die de biologische tarwealcohol denatureren.

5. MACERATIE – 2 Weken

6. GLAZUUR + FILTRATIE

Om de olfactorische evolutie te stoppen, koelen we het geconcentreerde parfummengsel met alcohol af tot ongeveer 0 graden om de minst oplosbare stoffen zoals wassen te laten neerslaan. Daarna volgt filtratie die deze onzuiverheden verwijdert en het parfum helder maakt.

In het geval van een conventionele synthetische parfum kan er een stap zijn van KLEURSTOF + toevoeging van UV-filter om de kleur te garanderen. Deze stap is niet aanwezig in de parfums van Aimée de Mars.

7 - VERPAKKING

Het in flessen vullen van de parfum.

Natuurlijke parfum en clean parfum: wat zijn de verschillen?

Laten we nog dieper ingaan op de samenstelling van een natuurlijk parfum en uitleggen wat er allemaal schuilgaat in de ingrediëntenlijst, ook wel INCI-lijst genoemd, van een parfum. U hoort er veel over met Yuka en INCI beauty, de apps die de samenstelling van cosmetica en parfums ontcijferen.

Zoals u nu weet, bestaat een natuurlijk of synthetisch parfum uit het concentraat, dat zelf uit twintig tot dertig ingrediënten bestaat (essentiële oliën, isolaten, absolues of chemische moleculen afkomstig van petroleum), alcohol en water.

In de meeste conventionele synthetische parfums zien we bovendien kleurstoffen en een of twee chemische filters.

Zo krijgen we een INCI-lijst met:

Alcohol denat. (alcohol)

Water (water)

Parfum (het concentraat)

CI… (kleurstoffen)

Benzofenon 1 of 3…

En de hele lijst van allergenen zoals limoneen, linalool…

Laten we terugkomen op de alcohol: waarom denatureren?

In cosmetica, in tegenstelling tot voedingsmiddelen die een drinkbare alcohol gebruiken, moeten we de douane bewijzen dat het gebruik van alcohol niet voor voedingsdoeleinden is.

Ook moet alcohol worden 'gedenatureerd' met een hulpstof die het ongeschikt maakt voor consumptie.

Meestal wordt gezegd dat het is gedenatureerd met een chemisch ingrediënt zoals bitrex of di-ethylftalaat (DEP). En ja, de meeste ftalaten zijn verboden vanwege hun schadelijkheid, maar DEP nog niet!

Er zijn andere manieren om alcohol te denatureren, bijvoorbeeld met essentiële oliën, wat dan door de douane moet worden goedgekeurd.

Daarom zie je zelfs bij sommige natuurlijke parfums niet altijd 100% natuurlijk staan, maar 99,9% natuurlijk.

Alleen het percentage 100% natuurlijk garandeert dat de alcohol niet is gedenatureerd met een chemische toevoeging.

In biologische parfums is de gebruikte alcohol gecertificeerd biologisch, vaak gaat het om tarwealcohol.

Water

Water zit voor 10 tot 20% in de samenstelling van een parfum, afhankelijk van het gewenste alcoholpercentage. Het is ook aanwezig om de vaste stoffen (wassen) die van nature in het concentraat zitten te laten neerslaan tijdens de filtratie-/koelstap.

Je weet het, in de parfums van Aimée de Mars hebben we gekozen voor een heel speciaal water: het Keltische bronwater van Aimée met een zeer hoge vibratiefrequentie.

Kleurstoffen en chemische filters

Je zult namen van kleurstoffen zien zoals violet 2 (CI 60730), rood 33 (CI 17200) of geel 6 (CI 15985), die behoren tot de familie van azo-kleurstoffen die niet neutraal zijn voor de huid.

De ergste zijn echter de chemische filters zoals benzofenon 3 of butylmethoxydibenzoylmethaan, die op de officiële lijst van autoriteiten staan en bewezen hormoonverstorend zijn.

Het concentraat

Het concentraat wordt in verschillende percentages gebruikt in parfumcomposities, afhankelijk van het producttype: eau de cologne, eau de toilette, eau de parfum of parfum.

De concentratie neemt natuurlijk toe naarmate je naar de parfumcategorie gaat, wat samenhangt met de intensiteit en de houdbaarheid op de huid.

De percentages variëren sterk van het ene parfummerk tot het andere.

Onder de essentiële oliën vinden we essentiële olie van citroen, bergamot, lavendel, ceder, sandelhout… Absolues zijn extracten van planten die hun essentie niet afgeven via waterdamp, zoals bijvoorbeeld jasmijnabsolute, benzoëabsolute, tonkaboonabsolute.

Isolaten zijn natuurlijke moleculen of afkomstig uit de petrochemie zoals vanilline (vanille), ionon (viooltje)…

We zullen niet ingaan op het prijsverschil tussen een synthetisch concentraat en een natuurlijk concentraat (onthoud gewoon een factor 10 tot 15 tussen beide).

En niet te vergeten dat dit het grote verschil maakt tussen een natuurlijk parfum en een synthetisch parfum. De vibratie en de energetische werking van het parfum zullen namelijk totaal anders zijn.

Parfums en allergenen

Vaak worden allergenen aangewezen en als 'schadelijk' bestempeld, omdat ze allergieën kunnen veroorzaken. En het is heel goed dat ze op de verpakking worden vermeld voor mensen met allergieën. Gelukkig betreft dit echter een zeer klein percentage van de mensen.

Bovendien kunnen mensen die allergisch zijn voor limoneen bijvoorbeeld geen citroen of mandarijn aanraken of uitknijpen, omdat limoneen aanwezig is in de schil van citroen en mandarijn.

Net zoals iemand die allergisch is voor geraniol geen roos uit de tuin kan ruiken. Iemand die allergisch is voor linalool kan geen lavendel aanraken die een grote hoeveelheid linalool bevat.

Natuurlijk is het belangrijk voorzichtig te zijn met essentiële oliën die zeer geconcentreerd zijn in werkzame stoffen, en daarom moeten ze worden gebruikt met een goede kennis van hun samenstelling:

Zo zal men bijvoorbeeld geen biologische bergamot essentiële olie puur op de huid gebruiken, omdat deze een fotosensibiliserend ingrediënt bevat, het beruchte bergapteen.

Voor parfums en cosmetica schrijft de regelgeving ons om die reden voor een bergamot zonder bergapteen te gebruiken, zodat de parfums niet fotosensibiliserend zijn.

De parfums uit Grasse zonder CMR

Je kunt deze aanduiding tegenkomen, maar dat is geen garantie voor natuurlijkheid: het betekent alleen dat de samenstelling of productie in Grasse heeft plaatsgevonden, maar meestal met synthetische stoffen en zonder CMR-ingrediënten (kankerverwekkend, mutageen en reprotoxisch).

De garantie voor natuurlijk parfum

Met de komst van clean beauty uit de Verenigde Staten zien we veel merken opduiken die enkele natuurlijke ingrediënten benadrukken zonder gecertificeerd te zijn.

Zo is de enige garantie voor een echt natuurlijk parfum dat het product gecertificeerd is door een onafhankelijke organisatie (Ecocert of Cosmecert) met het Cosmebio/COSMOS-logo op het product. Dit bewijst dat het product voldoet aan het zeer strikte charter voor biologische en natuurlijke cosmetica.

Van natuurlijke parfumerie tot Aromaparfumerie®

De huidige parfumerie

De parfumerie is de afgelopen vijftig jaar sterk veranderd. In de conventionele sector bestaat 80% van de verkoopprijs van een parfum uit reclame en marketing. De geurcompositie vormt nu slechts een klein deel van het budget, wat de keuze van grondstoffen beperkt. Daardoor zijn alleen synthetische producten haalbaar om aan deze eisen te voldoen. In de jaren 60 bestond een parfum nog voor 75% uit natuurlijke producten. Tegenwoordig is het percentage natuurlijke grondstoffen ruim onder de 25%. De oorzaken van deze daling liggen in de vooruitgang van de synthetische chemie, de voorwaarden voor massaproductie, de prijs en de nieuwe regelgeving. Een lancering bij een groot parfumhuis begint namelijk met 1 ton concentraat. In zulke hoeveelheden is het onmogelijk om parfums uitsluitend met natuurlijke grondstoffen te maken (1).

Van aromachologie naar Aromaparfumerie®

Aromatherapie is een tak van de fytotherapie. Het werd in 1910 ontwikkeld door de chemicus Gattefossé. Het gaat om het gebruik van natuurlijke essences voor therapeutische doeleinden. Het is een natuurlijke therapie die gebaseerd is op de relatie tussen de chemische componenten van natuurlijke essences en de daaruit voortvloeiende therapeutische activiteiten. De natuurlijke essences worden gekozen op basis van hun samenstelling, waarbij elke molecule bepaalde fysieke eigenschappen heeft (2).

De reukzin is de enige van onze zintuigen die niet direct toegang heeft tot het bewustzijn

De geurboodschap die we waarnemen wanneer we een parfum ruiken, passeert eerst het onderbewustzijn via het limbisch systeem. Dit is het deel van de hersenen waar onze emoties worden verwerkt en dat een belangrijke rol speelt in ons dagelijks gedrag. Het limbisch systeem is ook de plek waar het geheugen wordt gevormd; daarom wordt een parfum altijd geassocieerd met een herinnering. Iedereen ervaart een parfum anders, afhankelijk van zijn of haar levenservaringen en geurbelevingen. Zo veroorzaakt het parfum dat we inademen fysiologische reacties zonder dat we ons daarvan bewust zijn. Naast dit positieve (genot van het parfum) of negatieve gedrag (afkeer, vermijden), veroorzaakt het parfum ook een specifieke reactie in ons lichaam (3).

L’Aromaparfumerie® is de combinatie van mooie parfumerie en de kracht van planten

Volgens de principes van aromatherapie en olfactotherapie verheft L’Aromaparfumerie® de parfumerie door het gebruik van de evocatieve kracht van parfums en de weldadigheid van natuurlijke essenties. Het actieve hart, bestaande uit 21 natuurlijke essenties, zit in elk parfum Aimée de Mars. Dit hart van natuurlijke essenties werkt op het psychische vlak om algemeen welzijn te bevorderen. De natuurlijke stoffen eromheen creëren dan het unieke spoor van de geuren en symboliseren een karakter, een persoonlijkheid. Elk parfum heeft een specifieke werking die levensvreugde, ontspanning en alle gevoelens die natuurlijke essenties kunnen overbrengen, geeft. L’Aromaparfumerie® gebruikt minimaal 95% natuurlijke stoffen.

Het natuurlijke: een versterkte effectiviteit

Natuurlijke essenties, harsen en absolues worden rechtstreeks uit de plant gewonnen. Deze natuurlijke stoffen zijn de ziel van de plant. De plant groeit door het opvangen van zonlicht. Vervolgens zet zij dit om om haar eigen energie te creëren; de gewonnen natuurlijke essentie bevat dus al deze informatie.

De synthetische stoffen in de parfumerie worden door de mens vervaardigd via chemische reacties. Natuurlijke stoffen zijn complexe mengsels van vele geurige moleculen. In tegenstelling tot synthetische stoffen, die meestal op één enkele, min of meer gezuiverde molecuul zijn gebaseerd. Daarom bevatten de uitgangsmoleculen, die na reacties de eindmolecuul vormen, niet hetzelfde vibratiebericht; er is geen energie afkomstig uit de natuur zelf. Het gevormde mengsel vertoont dus niet precies dezelfde biochemische eigenschappen omdat het een geïsoleerde molecuul betreft, en het energetische aspect is totaal anders dan bij de natuurlijke molecuul.

Het kwantummechanisme van de reukzin verklaart dit fenomeen grotendeels. Onze reukreceptoren zouden namelijk precies werken als een tunnel-effect spectroscoop. Moleculen worden dus niet langer herkend aan hun vorm, maar aan hun energie, die evenredig is aan hun vibratiefrequentie. Moleculen dragen dan een veel uitgebreider bericht dan de eenvoudige kenmerken die in de klassieke natuurkunde worden bestudeerd (5).

Referenties

Le Guérer A. Het parfum, van oorsprong tot heden, Odile Jacob. 2005.

Werner M., Von Braunschweig R. Aromatherapie, Vigot. 2007.

Melernerich U., Golebolwski J., Fernandez X., Cabrol Brass D. « Van molecuul tot geur », L’Actualité Chimique 2005 ; 289:2940.

Gérault G., Sommerard JC., Béhard C., Mary R. De gids voor olfactotherapie, Albin Michel. 2011

Penoël D. Kwantumaromatherapie.